Vlaanderen
OVAM Toon navigatie menu
 

WERKAGENDA
Maakindustrie

 

werkagenda maakindustrie

Werkagenda’s?

Werkagenda’s zijn partnerschappen binnen Vlaanderen Circulair die zich richten op circulaire acties binnen een strategisch thema, zoals hier maakindustrie.

Voor hun thema bepalen de partners welke acties ze op korte (1-5 jaar) termijn prioritair gaan ondernemen.

 

Die acties brengen ze samen in een ‘rollend actieplan’. Het plan bepaalt de grote ambities, stippelt enkele werkpaden uit en somt concrete acties op. Zo’n plan is rollend, omdat het niet in steen is gebeiteld, maar integendeel doorheen de tijd voortdurend bijgesteld wordt.

Het plan moet vooral verbinden en orchestreren wat al bestaat. Zo kunnen de bestaande circulaire initiatieven elkaar versterken en kunnen we hiaten vullen.

Een duo van trekkers (meestal een partij uit de overheid en een partij uit de privé) vuurt elke werkagenda aan. Een bredere kerngroep omringt de trekkers. Samen stippelen ze de weg uit.

 

Trekkers van deze werkagenda:

Een Vlaamse werkagenda circulaire maakindustrie kan bijdragen tot €1,2 miljard extra toegevoegde waarde en tot 12,000 nieuwe arbeidsplaatsen voor België tegen 2030.

“Vandaag is inzetten op groei via een circulair business model eerder de uitzondering en weggelegd voor pioniers, tegen 2030 zou 1 op de 2 Vlaamse maakbedrijven actief met circulaire economie aan de slag moeten”.

Download de begeleidende slides bij het persbericht >
Download de managementsamenvatting bij het persbericht >

Om de ambities van de werkagenda mogelijk te maken en te ondersteunen heeft VLAIO twee openstaande oproepen lopende:

Oproep COOCK Circulair Bouwen en Circulaire Maakindustrie >
Kmo-groeisubsidie voortaan via thematische oproepen >

Patrick Van den Bossche (Agoria) en Leo Van de Loock (VLAIO) lichten toe

DE WERKAGENDA MAAKINDUSTRIE IN VRAAG & ANTWOORD

Wat zijn jullie ambities voor 2030/2050?

Voor 2050 willen we een bloeiende circulaire maakindustrie creëren die duurzaamheid hoog in het vaandel draagt en die welvaart en welzijn creëert voor Vlaanderen, met oog voor de noodzakelijke strategische autonomie voor de Vlaamse economie.

Daarom moeten we in 2030 al een belangrijke opschaling hebben bereikt in de brede maakindustrie om circulariteit in de bedrijfsstrategie in te bedden. Het Vlaams Klimaat- en Energieplan voorziet een reductie van de materiaalvoetafdruk van dertig procent, wat zelfs nog ambitieuzer zal zijn naar 2050 toe.

Hierbij moeten we zeker oog hebben voor de beschikbaarheid van kritische materialen die de groene omslag mogelijk maken binnen een circulaire strategie. Om dit te bereiken, zullen we ook moeten inzetten op levensduurverlenging via verschillende circulaire strategieën zoals herstel, refurbishment, remanufacturing of zelfs nieuwe businessmodellen. Zo kunnen we Vlaanderen in Europa positioneren als frontrunner in de circulaire maakindustrie.

Waar willen jullie op inzetten?

We zijn nog volop onze werkagenda aan het invullen, natuurlijk, maar we hebben toch al vier prioritaire domeinen gevonden. Twee daarvan zitten eerder aan de consumentenkant: (1) consumentenelektronica en (2) consumententextiel. De twee andere domeinen zitten aan de professionele kant, dus bij de bedrijven: (3) de elektronica in bedrijven en (4) textiel in de bedrijfssector.

Dat zijn voorbeelden van waardeketens waaruit we een aantal algemene zaken zullen kunnen afleiden voor de hele maakindustrie. We leggen de klemtoon op waardeketens. Dat betekent dat we niet kijken naar individuele bedrijven, maar over een sector, een domein, een hele keten... heen.

Er zijn een aantal werkpaden die al voor ons liggen, bijvoorbeeld circulair aankopen, circulair ontwerpen, recyclage en hergebruik. Een belangrijk thema is zeker ook de combinatie circulariteit en digitalisering. Digitalisering is een belangrijke hefboom om circulaire projecten op te zetten. Zo kan je bijvoorbeeld producten labelen en ze dan doorheen de levenscyclus volgen. Of je kan productieprocessen documenteren via allerlei metingen en daardoor recyclageprojecten gaan uitvoeren.

Wat zijn de knelpunten en hoe willen jullie die wegwerken?

Een belangrijk knelpunt is om te komen tot een echt circulair ontwerp. Vaak ontbreekt het nog aan kennis en tools om bedrijven echt op weg te helpen naar het circulair ontwerpen.

De tweede belangrijke uitdaging is de waardeketen-aanpak. Hoe kun je als bedrijf in de waardeketen waarde creëren met alle partners en hoe verdeel je die? Hoe gebruik je die waardeketen? Hoe identificeer je de belangrijke spelers om effectief tot een circulaire oplossing te komen? Een mooi voorbeeld is: hoe maak ik het gebruik van papflessen in de materniteit circulairder? Daarvoor moet je samenwerken met het ziekenhuis, met de producent van de papfles, met het bedrijf dat die papflessen kan recycleren om dan de drempels en de problemen beetje bij beetje op te lossen om tot een circulaire oplossing te komen.

Een derde belangrijk knelpunt is natuurlijk de opschaling van de nieuwe businessmodellen, die ook een versnelling kunnen bieden voor de circulaire maakindustrie. Vaak zijn daar heel wat onzekerheden, zowel voor bedrijven als gebruikers. Die onzekerheden remmen de opname van circulaire businessmodellen.

Wie willen jullie meenemen en van wie verwachten jullie engagementen?

Alle bedrijven, natuurlijk. We zijn de circulaire maakindustrie, dus elk bedrijf zou circulair moeten gaan werken. Dat zijn de grote bedrijven, de kleine bedrijven; ook bijvoorbeeld de sociale economiebedrijven kunnen een bijdrage leveren aan die circulaire waardeketens.

Ten tweede: de consumenten. We zijn allemaal gebruiker en we zijn een stuk van die keten van circulaire producten, dus je kan niet alleen met de bedrijven werken. Wij moeten als burgers ook onze rol daarin opnemen.

Een derde belangrijke groep zijn de opleidingen. We zullen veel mensen nodig hebben die met die circulaire technologie kunnen werken, die dat kunnen vertellen, die de businessmodellen kunnen uitwerken. Daar zal veel opleiding, kennis en ervaring voor nodig zijn.

Als vierde partij zien we de overheid. De overheid heeft een belangrijke rol te spelen op het vlak van regelgeving, om normen te stellen en om de bedrijven te helpen en te dwingen om in het circulair pad te stappen.

Het is nu aan ons om onze ambities waar te maken en de mouwen op te stropen om te komen tot deze circulaire maakindustrie die Vlaanderen een competitief voordeel gaat leveren.

Output eerste klankbordevent 16 maart 2021

Agentschap Innoveren & Ondernemen en Agoria, samen met Circular Flanders, OVAM en Fedustria en ondersteund door Möbius Business Redesign, VITO en HIVA-KU Leuven, werken aan een ambitieuze werkagenda circulaire maakindustrie.  

Op 16/3  brachten we +60 geëngageerde private en publieke organisaties samen rond een digitale tafel. Minister Hilde Crevits gaf het startschot en wees op het belang van een circulaire maakindustrie als hoeksteen van een sterke economie en tewerkstelling. Maarten Dubois (OECD - OCDE) stelde indicatoren en bijhorende cijfers voor om onze circulariteit te meten. Dominiek Plancke en Julie Lietaer legden uit hoe resp. ETAP Lighting International NV en EUROPEAN SPINNING GROUP bijdragen aan een circulaire transitie, door bv. de keuze voor gerecycleerde vezels of product-dienst-systemen.  

Vervolgens zoomden we in op een aantal belangrijke waardeketens - consumententextiel & matrassen, technisch textiel & tapijten, consumentenelektronica, machines & professioneel elektronica. We brachten, na getuigenissen van Studio AMA, DS Textile Platform nv, BSH Home Appliances Group, Peerby, Barco en Watt4ever, knelpunten voor circulair ondernemerschap en oplossingsrichtingen in kaart.

Download de volledige slide deck >

Welkomstwoord door minister Hilde Crevits

Presentaties sprekers

Julie Lietaer (ESG)

Kansen binnen de circulaire transitie voor Vlaamse maakbedrijven

Julie Lietaer, CEO’s van European Spinning Group, legde ons uit hoe zij met haar bedrijf actief bijdraagt aan een circulaire transitie, door bijvoorbeeld de keuze voor gerecycleerde vezels.

Dominiek Plancke (ETAP Lighting)

Kansen binnen de circulaire transitie voor Vlaamse maakbedrijven

Dominiek Plancke, CEO’s van ETAP Lighting, legde ons uit hoe hij met zijn bedrijf actief bijdraagt aan een circulaire transitie, door bijvoorbeeld modulair productontwerp of circulaire product-dienst-systemen. 

 

Maarten Dubois (OESO)

Het belang van de circulaire economie voor de maakindustrie, een Europese blik

Maarten Dubois, circulaire economie expert bij de OESO, stelde een aantal indicatoren en bijhorende cijfers voor die helpen onze circulaire performantie te meten en ging in op de impact van corona. 

 

 

Resultaten parallelle sessies

Tijdens het klankbordevent gingen we samen op zoek naar knelpunten en hefbomen voor de circulaire transitie in enkele prioritaire waardeketens. Zo gingen we in op:

  • De belangrijkste knelpunten voor de circulaire transitie op vlak van ontwerp en materialen, productie, gebruik en recyclage/hergebruik.
  • De belangrijkste hefbomen voor de circulaire transitie op vlak van beleid, onderzoek, innovatie en jobs, circulair aankopen en communicatie.

De resultaten geven we weer in onderstaande knelpunt- en hefboomfiches per waardeketen. De rode draad geeft de samenvatting van alle sessies weer.

De rode draad

De rode draad

Consumententextiel (& matrassen)

Consumententextiel (& matrassen)

Tapijten en technisch en textiel

Tapijten en technisch en textiel

Machines en professionele elektronica

Machines en professionele elektronica

Consumenten elektronica en batterijen

Consumenten elektronica en batterijen

Vraagje voor of over deze werkagenda?