Vlaanderen
OVAM Toon navigatie menu
 

WERKAGENDA
Circulair Bouwen

 

werkagenda waterkringlopen

Werkagenda’s?

Werkagenda’s zijn partnerschappen binnen Vlaanderen Circulair die zich richten op circulaire acties binnen een strategisch thema, zoals hier circulair bouwen.

Voor hun thema bepalen de partners welke acties ze op korte (1-5 jaar) termijn prioritair gaan ondernemen.

 

Die acties brengen ze samen in een ‘rollend actieplan’. Het plan bepaalt de grote ambities, stippelt enkele werkpaden uit en somt concrete acties op. Zo’n plan is rollend, omdat het niet in steen is gebeiteld, maar integendeel doorheen de tijd voortdurend bijgesteld wordt.

Het plan moet vooral verbinden en orchestreren wat al bestaat. Zo kunnen de bestaande circulaire initiatieven elkaar versterken en kunnen we hiaten vullen.

Een duo van trekkers (meestal een partij uit de overheid en een partij uit de privé) vuurt elke werkagenda aan. Een bredere kerngroep omringt de trekkers. Samen stippelen ze de weg uit.

 

Trekkers van deze werkagenda:

Petra Ronda (VCB) en Roos Servaes (OVAM/Vlaanderen Circulair) lichten toe

DE WERKAGENDA CIRCULAIR BOUWEN IN VRAAG & ANTWOORD

Wat zijn jullie ambities voor 2030/2050?

We zien in de toekomst, in 2050, bouwwerken die veranderingsgericht zijn en die vlot aanpasbaar zijn aan nieuwe maatschappelijke noden en aan de behoeften van de gebruikers. We zien ook dat de onderdelen en materialen van die gebouwen vlot uit elkaar te halen zijn en dat we die opnieuw kunnen inzetten voor nieuwe bouwtoepassingen via hergebruik en hoogwaardige recyclage.

Om dat te kunnen doen, zien we ook in de toekomst dat al die materialen een identiteit hebben. Een bekende Nederlandse architect zei dat “een materiaal afval wordt als het zijn identiteit verliest”. Dus is het belangrijk dat we die identiteit van materialen kunnen bewaren met meer digitale data over onze bouwwerken.

Bouwwerken nemen een ruimte in en die ruimte werkt versterkend voor het blauwgroene netwerk dat we vandaag in Vlaanderen hebben. En dat wordt één complementair geheel.

In de toekomst zien we ook dat wonen voor iedereen vlot toegankelijk en betaalbaar wordt en dat iedereen op een kwaliteitsvolle manier kan leven.

Onze werkagenda verschilt misschien wel ten opzichte van de andere, omdat alles wat wij bouwen soms decennia of eeuwen lang blijft staan. Dus alle veranderingen die we vandaag invoeren, staan er over vijftig tot honderd jaar nog steeds. Dat betekent dus dat 2050 voor ons een korte termijn is. Dat is misschien net de periode om je hypotheek af te lossen. Daarnaast hebben we dus ook nog ons patrimonium. Die gebouwen en infrastructuur blijven over twintig, dertig, misschien zelfs honderd jaar nog steeds hier actief.

Dat betekent dat onze werkagenda zich enerzijds op de korte termijn op het laaghangend fruit moet richten: wat kunnen we vandaag al doen om op langere termijn effect te hebben? Anderzijds moeten we onze visie ook over misschien wel honderd jaar zetten.

Waar willen jullie op inzetten?

We zien vandaag al wel min of meer de krijtlijnen voor een drietal werkpaden.

  1. Een eerste belangrijk werkpad is hergebruik en recyclage. Daar moeten we echt op inzetten via de digitalisering van de bouwsector. Die is nu sterk in opmars, maar het blijft belangrijk dat we daar voldoende data gaan verzamelen over materialen en bouwcomponenten zodat volgende generaties die onderdelen ook opnieuw hoogwaardig kunnen inzetten.
  2. Een tweede belangrijk werkpad is de sociale mindshift die er moet komen. Daarbij moeten we niet enkel sensibiliseren in de bouwsector zelf, maar ook bij de bouwheren. Enkel als zij mee die ommezwaai maken, kunnen we de transitie inzetten naar circulair bouwen.
  3. Een derde cruciaal werkpad is het incalculeren van de maatschappelijke en milieukosten. Die worden vandaag eigenlijk niet meegeteld. We zien in het huidige fiscale, financiële systeem dat daar toch nog een aantal bottlenecks zijn die ervoor zorgen dat de circulaire economie niet kan worden uitgerold. We moeten daarvoor met een aantal belangrijke stakeholders rond de tafel zitten.

Wat zijn de knelpunten en hoe willen jullie die wegwerken?

Op dit moment wordt er nog veel gebouwd met een kortetermijnvisie. Mensen kijken naar de kosten die ze vandaag moeten gaan maken. Dat leidt ertoe dat we blijven vasthouden aan de lineaire economie. We moeten dus kunnen laten zien dat circulair bouwen ook op langere termijn winst oplevert. En niet alleen winst voor het milieu, mensen gaan dat ook in hun portemonnee voelen. Het is dus heel belangrijk dat we laten zien dat het financieel mogelijk is en toegankelijk kan zijn voor iedereen en dat we op die manier dat circulair bouwen als een kern maken van ons zijn en van ons leven in 2050.

Wie willen jullie meenemen en van wie verwachten jullie engagementen?

We moeten inzetten op ‘bruggenbouwers’. Dat zijn actoren, organisaties die kunnen versnellen, die mee knelpunten kunnen wegwerken, maar die ook veel breder kunnen sensibiliseren. Het is samen met hen dat we die stappen moeten zetten nu om die uitrol breed maatschappelijk te kunnen waarmaken. Gezien de breedte van de bouwsector en de link met heel wat andere sectoren moeten we ervoor zorgen dat we een goede link houden met en kijken naar andere werkagenda’s. Wat gebeurt er bij hen? Wat heeft dat voor implicaties voor onze werkagenda? Dus daar houden we zeker de vinger aan de pols.

Meer weten over circulair bouwen?

Wil je alles weten over circulair bouwen? Op onze bouw-website geven we een overzicht van kennis, beste praktijken en publicaties.

Naar de website >

Vraagje voor of over deze werkagenda?